01.06.2008

Pika sendromu, halk arasında toprak yeme alışkanlığı olarak bilinen ve en sık çocuklarda görülen bir rahatsızlıktır. Tam olarak yabancı madde yeme alışkanlığı anlamına gelen bu hastalığın nedeni ise daha çok demir, bakır ve çinko eksikliğine bağlı olmaktadır. Doğan Sağlık Grubu Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Uzmanı Dr. Salih Şenli; “Vücutta bu elemenletlerin eksikliği bireyde önüne geçilmez bir toprak ya da başka bir madde yeme isteği doğurmaktadır.” diyor.

Toprak, kâğıt, pil, kireç, kum, kurşun kalem, boya, gibi maddelerin yenmesi ya da ile ortaya çıkan bu durum çocukların dünyayı tanıması anlamında her bulduğunu ağzına atması ile karıştırılmaması gerekir. Bu hastalık çocuklarda olduğu gibi yetişkinlerde de görülebilir hatta bazen hamile kadınlarda da toprak yeme olayı ile karşılaşılmaktadır.

Nasıl Tespit Edilir?
Dr. Şenli, “Çocukların hareketleri dikkatli incelendiğinde, pika sendromu kolayca tespit edilebilecek bir tablodur. Açık havada toprak yiyen bir çocuğun kapalı mekânda ayakkabıların altını yaladığı, duvarları kazıyarak çıkan toprak parçalarını yediği ve ya saksıların altındaki toprakları yediği gözlenebilmektedir. Hatta bazı çocukların kurşun kalemlerin arkasını kemirmeleri, kâğıt yemeli ve pilleri ısırmaları pika sendromunun habercisidir.” diyerek ebeveynleri uyarıyor.

Tehlikeleri Nelerdir?
Pika sendromu yabancı cisim yeme alışkanlığı olduğundan yenilen maddeye göre sindirim sistemiyle ilgili rahatsızlıklar yanında sistemik bir takım rahatsızlıklara da yol açabilir. Yenilen maddelerin hijyenik olmaması oluşabilecek enfeksiyon ve paraziter hastalıklara da bir nevi davetiye çıkartmaktadır. Ayrıca vücuda alınan yabancı cismin içerdiğine de bağlı olarak zehirlenmelere yol açabilir. Tabiî ki bunların en başında ağır metal zehirlenmeleri (kurşun, civa vb…) gelmektedir.

Pika sendromu yeterli bilinç oluşmamış çocuklarda yani özellikle 1–4 yaş arasında tehlike arz etmektedir. Çünkü bu yaşlarda çocuk, zehirli ve ya tehlikeli olup olmadığını hiç sorgulaman bu maddeleri yemektedir. Ayrıca çocuklarda zekâ gelişimine bağlı olarak pika sendromu da gelişebilir. Vücuttaki çinko ve demir eksikliği çocuğun zihinsel gelişiminde olumsuz rol oynamaktadır.

Tedavisi Nasıldır?
Pika sendromunun tedavisinde öncelikle hastalık tanımlamalıdır. Vücutta demir ve ya bakır, çinko gibi eser elementlerin eksikliği varsa öncelikle bunlar tespit edilmeli ve tedavi uygulanmalıdır. Bu elementlerin eksiklikleri ilaç tedavisi yanında doğal gıdalarla da takviye edilmelidir. Demir eksikliği tespit edilmesi durumunda; karaciğer, yumurta, kuru baklagiller, kırmızı et, pekmez, yeşil yapraklı sebzeler bolca tüketilmeli ve çinko eksiği için ise; kuru baklagiller, tam buğday unu ve deniz ürünleri tercih edilmelidir. Ayrıca bu hastalığın psikolojik boyutunun da olması kuvvetle ihtimaldir ki bu durumlarda çocuğun bir de bir pedagog tarafından takip edilmesi gerekebilmektedir.